Gemi Acenteliğinde Yeni Dönem: Yetkilendirme, Denetim ve Hizmet Standartları Yeniden Düzenlendi

Yönetmelik; gemi acentelerinin faaliyet esaslarından yetki belgelerine, personel yeterliliklerinden denetim ve mali şartlara kadar sektörde kapsamlı bir dönüşümün çerçevesini çiziyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan Gemi Acenteleri Yönetmeliği, 14 Mayıs 2026 tarihli ve 33253 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak denizcilik sektöründe yeni bir düzenleme dönemini başlattı.

Yeni yönetmelik; gemi acentelerinin ve acente personelinin ulusal mevzuata, uluslararası denizcilik kurallarına ve sektörel hizmet standartlarına uygun şekilde faaliyet göstermesini amaçlıyor. Düzenleme ile acentelik hizmetlerinin daha şeffaf, denetlenebilir ve kurumsal bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.

Yönetmelik; gemi acentelerinin yeterlilik şartlarını, hizmet esaslarını, yetki belgelerinin düzenlenmesini, sicil kayıtlarının tutulmasını, acente personelinin eğitim ve belgelendirme süreçlerini, denetim mekanizmalarını ve idari yaptırımları kapsıyor. Bu yönüyle düzenleme, yalnızca gemi acentelerini değil; yat turizmi, liman hizmetleri, deniz ticareti ve denizcilik operasyonlarıyla ilişkili tüm paydaşları yakından ilgilendiriyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte gemi acenteleri A, B ve C sınıfı olmak üzere üç ayrı grupta tanımlandı. A sınıfı acenteler Türk Boğazları dahil olmak üzere yetkilendirildikleri bölgelerde tüm gemi ve yatlara hizmet verebilecek. B sınıfı acenteler Türk Boğazları dışında tüm gemilere, Türk Boğazları dahil olmak üzere ise tüm yatlara hizmet sunabilecek. C sınıfı acenteler ise Türk Boğazları dahil yetkilendirildikleri bölgelerde yatlara acentelik hizmeti verebilecek.

Yönetmelikle, yetki belgesi olmayan gerçek veya tüzel kişilerin donatan, kaptan, işletmeci ya da kiracı adına acentelik hizmeti vermesinin önüne geçiliyor. Yetki belgesi başvuruları Gemi Acenteliği Bilgi Sistemi üzerinden yapılacak; uygun bulunan başvurular için İdare tarafından belge düzenlenecek. Yetki belgeleri beş yıl süreyle geçerli olacak ve sadece adına düzenlenen gerçek veya tüzel kişiler tarafından kullanılabilecek.

Düzenlemede acente sorumluları ve acente personeline ilişkin eğitim, deneyim ve belge şartları da yeniden belirlendi. Acentelik faaliyetlerinin yürütüleceği işyerlerinin fiziki ve teknik yeterliliğe sahip olması; arşiv sistemi, internet bağlantısı, elektronik posta ve KEP adresi gibi altyapıların bulunması zorunlu hale getirildi. Konut veya sanal ofis niteliğindeki adreslerde acentelik faaliyeti yürütülemeyecek.

Yönetmelik ayrıca, acentelerin denetim süreçlerini ve yükümlülüklerini de ayrıntılı şekilde düzenliyor. Acenteler; ulusal ve uluslararası denizcilik mevzuatına uymak, talep edilen bilgi ve belgeleri zamanında sunmak, Gemi Acenteliği Bilgi Sistemi kayıtlarını doğru şekilde yapmak, değişiklikleri süresi içinde bildirmek ve belirlenen mali yeterlilik şartlarını korumakla yükümlü olacak.

Belge ücretleri ve mali yeterlilik şartları da yönetmelikte açık şekilde tanımlandı. Buna göre merkez veya şube yetki belgesi ücretleri A sınıfı acenteler için 300.000 TL, B sınıfı acenteler için 200.000 TL, C sınıfı acenteler için ise 150.000 TL olarak belirlendi. Mali yeterlilik kapsamında A sınıfı acenteler için en az 5.000.000 TL, B sınıfı acenteler için en az 1.000.000 TL, C sınıfı acenteler için ise en az 500.000 TL sermaye şartı getirildi.

Yeni yönetmelikle birlikte, 5 Mart 2012 tarihli eski Gemi Acenteleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı. Bazı hükümler yayımı tarihinde, diğer hükümler ise yayım tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girecek.

Yat turizmi ve denizcilik sektöründe faaliyet gösteren tüm paydaşların, yeni düzenlemenin getirdiği yükümlülükleri ve geçiş hükümlerini dikkatle incelemesi önem taşıyor.